การครอบครองปรปักษ์... เป็นอย่างไร
คำว่า "การครอบครองปรปักษ์"
หมายถึง การที่มีคนอื่นเข้ามาแย่งการครอบครองสิทธิในทรัพย์สินของเรา
กฎหมายแพ่งได้เขียนเรื่องนี้ไว้ ความว่า "บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดยความสงบ
และเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาสิบปี
ถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาห้าปี ท่านว่าบุคคลนั้นได้กรรมสิทธิ์"
จะเห็นได้ว่ากฎหมายได้วางหลักเกณฑ์การครอบครองปรปักษ์ไว้
6 ประการคือ
1.การครอบครองมีการเข้ายึดถือเอาทรัพย์สิน
2.ทรัพย์สินของคนอื่น
คือทรัพย์สินที่เจ้าของมีกรรมสิทธิ์อยู่ กรณีที่ดินต้องเป็นที่ดินที่มีโฉนดหรือตราจองเท่านั้น
3.โดยสงบ
เป็นการเข้าไปครอบครองโดยไม่มีการใช้กำลังบังคับ
ไม่มีใครมาขับไล่ ฟ้องร้อง
4.โดยเปิดเผย
พูดง่ายๆ ประสาชาวบ้านก็คือ หน้าตาเฉย
5.ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ
ข้อนี้เป็นสิ่งสำคัญ คนที่เข้าไปครอบครองต้องมีเจตนาเอาทรัพย์สินนั้นเป็นของตนเป็นการครอบครองเพื่อตนเอง
มิใช่เป็นการเข้าไปครอบครองแทนเจ้าของ
6.ถ้าครอบครองอสังหาริมทรัพย์
เช่น ที่ดิน บ้าน ฯลฯ ต้องติดต่อกันสิบปี
แต่ถ้าครอบครองสังหาริมทรัพย์
(ทรัพย์สินที่เคลื่อนย้ายได้)
ต้องติดต่อกันห้าปี
การครอบครองปรปักษ์ต้องเป็นการครอบครองติดต่อกันตลอดมาตามที่กฎมายกำหนด
ทีนี้ ถ้าเป็นกรณีเข้าไปครอบครองทรัพย์สินที่เป็นอสังหาริมทรัพย์ของคนอื่น
เช่น ที่ดินที่เรียกกันว่า "ที่ดินมือเปล่า"
หลักฐานที่เจ้าของที่ดินมีอยู่ ถือว่ามี "สิทธิครอบครอง"
เท่านั้น ไม่ถือว่าเป็นกรรมสิทธิ ได้แก่ น.ส.3
(หนังสือรับรองการทำประโยชน์) , น.ส.3 ก. (หนังสือรับรองการทำประโยชน์โดยใช้ภาพถ่ายทางอากาศ)
, น.ส.2 หรือใบจอง (หนังสือที่รัฐอนุญาตให้ครอบครองที่ดินชั่วคราว)
, น.ส.5หรือใบไต่สวน(หนังสือที่ทำขึ้นเพื่อการจะออกโฉนดที่ดิน)
, ใบนำ (หนังสือที่ออกให้แก่ผู้ครอบครองที่ดินเพื่อนำเจ้าพนักงานรังวัดที่ดิน)
, ส.ค.1 (หนังสือแจ้งการครอบครอง)
, ที่ดินที่มีสิทธิครอบครองแล้ว แต่ไม่มีหนังสือสำคัญแสดงสิทธิใดๆ
เลย ที่ดินทั้ง 7 ลักษณะ ที่กล่าวมานี้ ถ้าถูกแย่งการครอบครอง
จะไม่สามารถใช้กำหนดอายุความสิบปีเหมือนกับกรณีที่ดินที่เจ้าของที่ดินมีกรรมสิทธินะครับ
ต้องถือตามที่กฎหมายเขียนไว้ว่า "ถ้าผู้ครอบครองถูกแย่งการครอบครองโดยมิชอบด้วยกฎหมาย
ผู้ครอบครองมีสิทธิจะได้คืนซึ่งการครอบครอง เว้นแต่อีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิเหนือทรัพย์สินดีกว่า
ฯลฯ และ การฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองนั้น ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่เวลาถูกแย่งการครอบครอง"
ดังนั้น ท่านใดที่มีที่ดินมากมายหลายแห่ง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเป็นที่ดินมือเปล่าแล้วละก้อ ต้องหมั่นตรวจสอบดูแลกันทุกปีนะครับ
เพราะที่ดินมือเปล่าถ้ามีคนอื่นเข้ามาครอบครองเพียง 1 ปี ก็ได้สิทธิครอบครองไปเสียแล้ว
ท่านจะฟ้องศาลเพื่อเรียกคืนก็ไม่ทันการ ขาดอายุความเสียอีก เนื่องจากที่ดินมือเปล่าต้องฟ้องเรียกคืนภายใน
1 ปีนับแต่เวลาถูกแย่งการครอบครอง มิใช่นับแต่เวลาที่เจ้าของที่ดินทราบนะครับ
เรียบเรียงโดย คุณพิทยา ลำยอง
กลับหน้าหลัก
|
